• تیتر خبر13 / تیر / 2016
    نگهداری خودرو مهم‌ترین نقش را در طول عمر این وسیله و هزینه‌های آن برای مالک دارد. در این مقاله می‌خواهیم به بررسی تسمه تایم و تعویض آن و اشتراک یک تجربه عملیاتی از این بخش مهم از خودرو بپردازیم.

    تسمه تایمینگ چیست؟

    تسمه تایمینگ تسمه ای است که وظیفه هماهنگ کردن حرکت میل‌لنگ با میل‌سوپاپ را دارد وظیفه میل‌سوپاپ نیز باز و بسته کردن سوپاپ‌ها در زمان مناسب است. جایگیری میل‌سوپاپ نیز در خودروهای مختلف متفاوت است. ولی معمولاً این قطعه در سرسیلندر قرار دارد. تسمه تایم نیرو را از دنده تایمینگ سر میل‌لنگ گرفته و به دنده تایمینگ میل‌سوپاپ انتقال می‌دهد. جایگیری صحیح تسمه تایم نیز از اهمیت زیادی برخوردار است و اگر تسمه تایم یک یا چند دندانه جابجا شود زمان باز بودن سوپاپ‌ها به هم ریخته و در کار موتور اختلال پیش می‌آید.

    مسئله بعدی میزان سفتی تسمه تایم است که معمولاً با استفاده از هرزگرد تنظیم می‌شود و سفت کردن بیش از اندازه آن سبب تولید صدای زوزه در موتور و کاهش راندمان می‌شود.
    ابعاد تسمه تایم بسته به نوع خودرو متفاوت است ولی در ساده‌ترین حالت یعنی SOHC تسمه تنها به فولی سر میل‌لنگ و فولی میل‌سوپاپ وصل است و در حالت ِ DOHC تعداد میل‌سوپاپ به دو عدد افزایش یافته است. در برخی خودروها و اکثرا شش سیلندرها نیز زنجیر تایم جایگزین تسمه تایم شده که خود مبحث جداگانه است. البته استثنائاتی نیز وجود دارد برای مثال میتسوبیشی پاجرو با وجود داشتن موتور شش سیلندر وی شکل زنجیر تایم ندارد و از تسمه تایم استفاده می‌کند که البته سبب کارکرد نرم‌تر موتور شده است. لازم به ذکر است که در خودروهای سنگین بجای تسمه یا زنجیر از دنده تایمینگ استفاده می‌شود البته دنده تایمینگ در بعضی خودروهای سواری و موتورسیکلت‌های دهه 70 نیز به چشم می‌خورد.

    عواقب تعلل در تعویض تسمه تایم

    به طور کلي خودرو سازان زمان تعويض تسمه تايم را در بهترين شرايط بالاي 120 هزار کيلومتر اعلام کرده‌اند اما با توجه به اينکه رانندگي در شرايط نامطلوب از عمر تسمه تايم می‌کاهد ,باعث می‌شود تا زودتر آن را تعويض کنيم به عنوان مثال اگر رانندگي شما با خودرو به گونه اي است که در ترافيک سنگين رفت و آمد زيادي داريد و يا با دور موتور بالا رانندگي می‌کنید و معکوس‌های پياپي و سنگيني به موتور می‌دهید بايد تسمه تايم را تقريبا نصف زماني که خودروسازان اعلام کرده اند تعويض نماييد در غير این صورت تسمه تايم پاره می‌شود و هزينه گزافي روي دست مالک خودرو می‌گذارد همچنين پيشنهاد می‌شود در سربالایی‌ها از دنده سنگين استفاده کنيد تا فشار از روي موتور و تسمه برداشته شود و از آسيب رسيدن به آن‌ها جلوگيري شود.
    پس پيشگيري بهتر از درمان است هنگام تعويض تسمه تايم دقت داشته باشيد که کيلومتر کارکرد خودرو را ياد داشت کنيد تا در صورت نياز به راحتي زماني که تسمه تايم خودرو را تعويض کرديد به ياد بياورديد.از علائم خرابي تسمه تايم می‌توان ترک خوردگي ,پوسيدگي,ساييدگي و از بين رفتن دندانه هاي تسمه تايم را نام برد.همانند علائم ظاهري علائم فني ديگري نيز وجود دارند که خبر از خراب بودن و يا تنظيم نبودن تسمه تايم خودرو مي آورند.اين علائم شامل:بد استارت خوردن موتور خودرو,افزايش مصرف سوخت,لرزش بيش از حد موتور هنگام کارکرد درجا,سروصداي اضافه از نزديکي قاب تسمه تايم و کاهش محسوس قدرت و شتاب موتور می‌باشند.در صورت مشاهده هر کدام از علائم فني يا ظاهري که خرابي تسمه تايم را بيان می‌کنند در سریع‌ترین زمان ممکن تسمه تايم را تعويض کنيد تا از پرداخت هزينه سنگين تعمير موتور جلوگيري کنيد.
    در صورتي که خودروي شما نياز به تعويض تسمه تايم داشت پيشنهاد سايت خريد و فروش خودرو جوکار به شما اين است که فقط از تسمه هاي فابريک و شرکتي استفاده کنيد و خودرو را فقط نزد افراد متخصص و مطمئن براي تعويض تسمه ببريد.فردي که قصد تعويض تسمه تايم را دارد بايد دانش و ابزار اين کار را در اختيار داشته باشد همچنين قادر باشد آن را به طور دقيق نصب و تنظيم نماييد تا ميزان کشش تسمه از حد مجاز کمتر و بيشتر نباشد زيرا اگر تسمه تايم يک يا چند دندانه جا به جا قرار گيرد زمان باز بودن سوپاپ ها را مختل کرده و در کارکرد موتور اختلال به وجود مي آورد.توصيه می‌شود با هر بار تعويض تسمه تايم وضعيت واترپمپ خودرو نيز مورد بررسي قرار گيرد زيرا واترپمپ به وسيله تسمه به چرخش درآورده می‌شود و اگر خراب باشد می‌تواند باعث بريدن تسمه بشود.بهتر است تمام قسمت‌هایی که توسط تسمه به حرکت در مي آيند مانند:ميل سوپاپ,هرز گرد ها,تسمه سفت کن,پولي ميل سوپاپ ها و ... نيز با هر بار تعويض تسمه تايم مورد بررسي قرار گيرند.
    همان‌طور که آگاه هستيد تسمه تايم با کارکرد زياد به مرور زمان فرسوده شده و پاره می‌شود همچنين باعث خاموش شدن خودرو می‌شود و اين پاره شدن با توجه به نوع موتور خودرو شما روي دست شما خرج خواهد گذاشت.
    موتور خودروهایی همچون پژو 405 و 206 و ... به گونه اي طراحي شده است که با پاره شدن تسمه تايم سوپاپ هاي خودرو کج می‌شوند که براي تعمير آن نيازمند باز شدن کامل سر سیلندر خودرو می‌باشد که هزینه‌ی تعمير آن بين 1 میلیون تا 1 و600 تخمين زده می‌شود به نظر شما بهتر نيست که دارندگان پژو با تعويض تسمه تايم که مبلغي زير 250 هزار تومان خرج برمی‌دارد از پاره شدن تسمه تايم خودروي خود جلوگيري کنند؟

     
    تسمه تایم چیست و چه کاربردی دارد؟